Programmatisch toetsen in het hoger onderwijs
DOI:
https://doi.org/10.66802/ne976r34Trefwoorden:
Programmatisch toetsenSamenvatting
Bij programmatisch toetsen (PT) wordt het leer- en ontwikkelingsproces van studenten holistisch benaderd en worden pass/fail-evaluatiebeslissingen genomen op basis van datapunten. Via semigestructureerde diepte-interviews met zes opleidingen die ervaring hebben met PT, onderzoeken we hoe zo’n datapuntenprogramma eruit ziet, welke rol de coach heeft, hoe de weg verloopt naar het beslissingsmoment en wat belangrijke randvoorwaarden zijn voor de implementatie van PT. De resultaten tonen dat het vormgeven van een datapuntenprogramma een doordacht proces is, waarbij opleidingen voortdurend balanceren tussen visie, haalbaarheid en praktijk. De rol van de coach is sterk gericht op het faciliteren van feedback, het stimuleren van reflectie en het ondersteunen van studenten bij het verzamelen en interpreteren van datapunten. Tussentijdse ontwikkelassessments en kalibratiesessies voor docenten bereiden het beslissingsmoment voor. De uiteindelijke beoordeling gebeurt doorgaans door een besliscommissie, op basis van een portfolio en afsluitend gesprek. Een gedragen visie, aandacht voor haalbaarheid, voldoende tijd en energie voor ontwikkeling, en de durf om te experimenteren en bij te sturen, blijken belangrijke randvoorwaarden.
Referenties
Baartman, L., & Gulikers, J. (2014). Assessment as the cornerstone of high quality vocational education: An analysis of 11 assessment programmes in senior secondary and higher vocational education. Pedagogische Studien, 91, 54-68.
Baartman, L., van Schilt-Mol, T., & van der Vleuten, C. (2020). Programmatisch toetsen. Voorbeelden en ervaringen uit de praktijk. Boom Uitgevers.
Biemond, I., & Baartman, L. (2021). Backward design bij programmatisch toetsen. Examens, 5(2), 41-47.
Black, P., & William, D. (2009). Developing the theory of formative assessment. Educational Assessment, Evaluation and Accountability, 21(5), 5-31.
Blees, G. (2019). Handreiking inrichting Programmatisch Toetsen. Hogeschool Utrecht.
Donnelly, J., & Trochim, W. (2006). The Research Methods Knowledge Base: Cengage Learning
Emans, B. (2003). Interviewen: Theorie, techniek en training. Groningen Noordhoff uitgevers.
Heeneman, S. (2014). Competentiegericht onderwijs en toetsen: Ballast of bagage? Maastricht University
Heeneman, S., de Jong, L., Dawson, L.J., Wilkinson, T., Ryan, A., Tait, G.R.,… van der Vleuten, C. (2021). Ottawa 2020 consensus statement for programmatic assessment – 1. Agreement on the principles. Medical Teacher.
Hogeschool Utrecht. (2022). Wat zijn datapunten? Geraadpleegd van https://husite.nl/toetsing-nieuw/wat-zijn-datapunten/
Kahrimanovic, M. (2014). Inzicht krijgen in de user journey: Focusgroep, diepte-interview of allebei? Geraadpleegd van https://www.frankwatching.com/archive/2014/10/06/ inzicht-krijgen-in-de-userjourney-focusgroep-diepte-interview-of-allebei/
Peeters, W. (2019). Programmatisch toetsen: Waarom, wat en hoe? Geraadpleegd van https://www.vernieuwenderwijs.nl/programmatisch-toetsen-waarom-wat-en-hoe/
Sluijsmans, D., Devid, V., & Kneyber, R. (2021). Programmatisch toetsen: Evidence-informed, maar niet zonder buikpijn. Geraadpleegd van https;//toetsrevolutie.nl/p=1971.
van der Steen, J., van Schilt-Mol, T., Joosten-ten Brinke, D., & van der Vleuten, C. (2020). Formatief evalueren: naar een programma van formatieve leeractiviteiten. Tijdschrift voor Lerarenopleiders, 41(4), 274-285.
van der Vleuten, C., Schut, S., & Heeneman, S. (2018). Programmatisch toetsen als motor voor professioneel leren in het hoger onderwijs. In D. Sluijsmans & M. Segers (eds.), Toetsrevolutie. Naar een feedbackcultuur in het hoger onderwijs. Uitgeverij Phronese.
Wilkinson, T., & Tweed, M. (2018). Deconstructing programmatic assessment. Advances in Medical Education and Practice, 2018(9), 191-197.
